مخصوص دانشآموزان باهوشِ کلاس پنجم و ششم
👋 مقدمه: چرا این درس مهم است؟
بچهها، دقت کردید بعضیها چقدر در فامیل و دوستان محبوب هستند؟ همه دوست دارند به خانه آنها بروند و همه دوست دارند آنها را دعوت کنند. راز این محبوبیت، پول یا خانهی لوکس نیست؛ راز آن «آداب معاشرت» است.
دین ما (اسلام) دقیقترین و قشنگترین دستورات را برای خوشگذشتن به ما یاد داده است. بیایید با هم یاد بگیریم چطور یک میزبان درجهیک و یک مهمان دوستداشتنی باشیم.
🏠 قسمت اول: وقتی من «میزبان» هستم
(فرماندهی مهربان خانه)
پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
«الضَّیفُ حَبِیبُ اللَّهِ» (مهمان، حبیب و دوستِ خداست).
وقتی زنگ در را میزنند، فکر نکنید یک نفر آمده که غذای شما را بخورد! فکر کنید خدا یک “هدیه” و “برکت” برای شما فرستاده. میزبان خوب ۳ ویژگی طلایی دارد:
۱. چهرهی باز (مهمتر از سفرهی باز!)
اگر بهترین کباب را به مهمان بدهی اما اخم کرده باشی یا سرت در گوشی باشد، آن غذا زهرمار میشود!
- قانون: وقتی مهمان آمد، موبایل، تبلت و تلویزیون تعطیل. تمام حواست باید به مهمان باشد. لبخند بزن و نشان بده که از دیدنش خوشحالی.
۲. بدرقه!
میزبان خوب کسی است که وقتی مهمان خواست برود، نگوید “خداحافظ” و در را ببندد.
- قانون: باید تا دم درِ خروجی (یا آسانسور) همراه مهمان بروی، بایستی تا سوار شود یا برود، و بعد برگردی. این یعنی “من هنوز دوست داشتم پیشم بمانی”.
۳. کار کشیدن ممنوع
داستان معروف امام رضا (ع) را شنیدهاید؟
یک شب چراغ اتاق امام رضا (ع) داشت خاموش میشد. مهمان دست دراز کرد تا فتیله چراغ را درست کند. امام سریع دست او را گرفتند و خودشان چراغ را درست کردند و فرمودند: «ما خاندانی هستیم که از مهمان خود کار نمیکشیم.»
- قانون: نگذارید مهمان ظرف بشوید یا وسایل سنگین بلند کند. مهمان پادشاه است!
اگر می توانید ظرف ها را نگه دارید و بعدا بشویید یا اگر می توانید از ظرف های یکبار مصرف استفاده کنید.
🎁 قسمت دوم: وقتی من «مهمان» هستم
(یک دوست بیدردسر)
امام صادق (ع) فرمودند: «مهمانِ خوب کسی است که برای صاحبخانه زحمت درست نکند.»
چطور مهمانی باشیم که صاحبخانه عاشقمان شود؟
۱. چشمهایت را کنترل کن (خیلی مهم!)
مهمانِ باادب مثل “بازرس” نیست!
- ممنوع: زل زدن به داخل اتاق خوابها، باز کردن در یخچال بدون اجازه، خواندن پیامهای روی گوشی صاحبخانه، یا دست زدن به وسایل دکوری و شخصی.
- نکته مدرن: نپرسید: «رمز وایفای چیه؟»
۲. هر جا گفتند، بنشین
وارد خانه که میشوی، نگو «من میخوام روی آن مبل صورتی بنشینم!» شاید آن مبل شکسته باشد، یا شاید از آنجا داخل آشپزخانه دیده شود و خانواده راحت نباشند.
- قانون: منتظر بمان تا صاحبخانه بگوید «بفرمایید اینجا». هر جا گفت، همانجا بنشین و چانه نزن.
۳. بهانه نگیر (ایراد ممنوع)
شام ماکارونی است و تو دوست نداری؟ غذایشان کمنمک است؟ خانهشان گرم است؟
- قانون: هیچوقت ایراد نگیر. پیامبر (ص) هیچگاه از غذا بدگویی نمیکردند. اگر دوست نداری، تشکر کن و کمی از آن (مثلاً نان یا سالاد) بخور. گفتنِ جملهی «اه، این چیه پختید!» دل صاحبخانه را میشکند.
۴. زود بلند شو
مگر اینکه صاحبخانه خیلی اصرار کند، سعی کن زیاد نمانی. مهمانی طولانی هم خودت را خسته میکند، هم صاحبخانه را.
⚡️ جدول تقلب: تفاوت رفتار معمولی و رفتار عالی
| رفتار معمولی برای بعضی (اشتباه) ❌ | رفتار عالی (اسلامی و باکلاس) ✅ |
| سرم تو گوشیه و میگم “سلام خوش اومدی” | بلند میشم، میروم دم در، دست میدم و لبخند میزنم |
| به مهمان میگم: “پاشو اون پارچ آب رو بیار” | خودم بلند میشم و با احترام آب میارم |
| بدون اجازه میرم تو اتاق دوستم | میپرسم: “اجازه میدی بیام تو اتاقت؟” |
| موقع خداحافظی فقط دست تکون میدم | تا دم در حیاط یا آسانسور همراهیش میکنم |
| کفشهام رو جلوی در پرت میکنم | کفشهام رو جفت میکنم و گوشه میگذارم |
🕵️♂️ تست خودشناسی: آیا تو «مهمانِ نمره ۲۰» هستی؟
(صادقانه به خودت جواب بده)
- آیا وقتی میری خونه کسی، یواشکی توی کمدها یا یخچال سرک میکشی؟ (بله / خیر)
- آیا اگر غذا را دوست نداشتی، قیافت رو کج و کوله میکنی؟ (بله / خیر)
- آیا بدون اجازه به کامپیوتر یا اسباببازیهای میزبان دست میزنی؟ (بله / خیر)
- آیا موقع خداحافظی از پدر و مادرِ دوستت تشکر میکنی؟ (بله / خیر)
نتیجه: اگر همهی جوابهایت “خیر” (و آخری “بله”) بود، تبریک میگم! تو یک مهمان فوقالعادهای.